Dimitris Yatzouzakis' latest film "MH MOU APTOY" was featured during the 1997 Toronto International Film Festival (September 4-13). The Greek Village Online interviewed Dimitris and we present our conversation below. Click here if you need to download the Greek fonts. Netscape 4.x users: View>>Encoding>>Greek. Παρακάτω παραθέτουμε το πλήρες περιεχόμενο της συζήτησης μας. Προσπαθήσαμε να διατηρήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τη ζωντάνια του προφορικού λόγου όπως καταγράφηκε στο φορητό κασετόφωνο.

MH MOU APTOY - TOUCH ME NOT Written & Directed by Dimitrios Yatzouzakis Greece, 1996 Principal cast: Giorgos Ninios, Eleni Gasouka, Rania Schiza, Kostas Sfikas, Paschalis Tsarouchas, Maria Kyriaki, Sotiris Katsenos, Kostas Kafasis, Taygeti

Greek Village
Πέστε μου γιατί αποφασίσατε να αφήσετε την γλυπτική και να πάτε στον κινηματογράφο. Με ποιο τρόπο σας ικανοποιεί ο κινηματογράφος που δεν σας ικανοποιούσε η γλυπτική;

Γιατζουζάκης
Όταν σπούδαζα γλυπτική ήταν ακόμα σε δύναμη μία τέχνη στη γλυπτική αφηρημένων μορφών. Τουλάχιστον αυτή είναι η τάση που είχε το εργαστήριο που δούλευα. Δούλευα στη Βενετία στο εργαστήριο του Μάριο Τραμοντίν που είναι ένας γλύπτης που ή τέχνη του είναι αφηρημένη. Εγώ είχα μια τάση να δουλεύω αναπαραστατικά. Αυτή η τάση δεν πρόλαβε να γίνει μία μορφή τέχνης για μένα ολοκληρωμένη. Την εγκατέλειψα γιατί αισθανόμουνα λίγο έξω από τα νερά μου σε εκείνο το εργαστήριο. Την ίδια εποχή αγαπούσα τον κινηματογράφο πολύ και υπήρχε ένα άλλο εργαστήριο στην σχολή καλών τεχνών που έκανε κινηματογράφο. Μέσα σε εκείνα τα χρόνια, όσο πέρναγε ο καιρός έκανα λιγότερα γλυπτά και περισσότερες ταινίες. Δεν είναι παράξενο που άφησα την γλυπτική και κάνω κινηματογράφο. Στον κινηματογράφο έρχονται άνθρωποι από διαφορετικά πράγματα πάντοτε. Εξ άλλου, είναι ένα κουτί τεράστιο το σινεμά το οποίο μπορεί να χωρέσει τα πάντα. Όλες τις τέχνες. Και μάλιστα απαιτεί να έχει κανείς άλλες γνώσεις από τις άλλες τέχνες.

Greek Village
Επίσης, γιατί πήγατε από ντοκιμαντέρ σε fiction;.

Γιατζουζάκης
Και αυτό πάλι δεν είναι κανένα ιδιαίτερο φαινόμενο. Πάλι τυπικό φαινόμενο είναι. Ο κινηματογράφος είναι φωτογραφία και επομένως απαιτεί σαν πρώτη του ύλη την πραγματικότητα. Αμεσότητα των προσώπων. Και ο καλύτερος τρόπος νομίζω να μάθει κανείς να χρησιμοποιεί την κινηματογραφική γλώσσα είναι το ντοκιμαντέρ όπου έχεις την ευκαιρία να κάνεις πραγματικούς ανθρώπους που λένε την αλήθεια να φανεί ότι λένε την αλήθεια. Είναι πάρα πολύ δύσκολο αυτό. Ίσως είναι πιο εύκολο με έναν ηθοποιό να μοιάζει αυτό που λέει να είναι αλήθεια παρά με έναν άνθρωπο που δεν είναι ηθοποιός και λέει την ιστορία της ζωής του. Αυτό. Με συγκινεί η πραγματικότητα από την άλλη μεριά και ο κινηματογράφος που κάνω βέβαια έχει ένα διάλογο συνεχή με το παραμύθι. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο κεφάλαιο. Σίγουρα το πιο σημαντικό πράγμα είναι οι χαρακτήρες που βλέπουμε πάνω στην οθόνη να είναι ζωντανοί. Τόσο ζωντανοί που παρότι δεν έχουμε μυρωδιές στον κινηματογράφο να αισθανόμαστε και την μυρωδιά τους.

Greek Village
Ήθελα να σε ρωτήσω γιατί η τελευταία ταινία που είδα μου θύμιζε λιγάκι ντοκιμαντέρ. Ακολούθησες τον χαρακτήρα του ήρωα χωρίς να τον κριτικάρεις. Ούτε να τον παινεύεις ούτε να τον κατηγορείς για αυτό που ήταν. Πραγματικά πως σου ήρθε αυτή η ιδέα για αυτήν την ταινία; Πώς τον βλέπεις αυτόν τον χαρακτήρα; Ποια ήταν η αντίδραση του ελληνικού κοινού;

Γιατζουζάκης
Κατ' αρχάς δεν πιστεύω ότι ο κινηματογράφος έχει σκοπό να διδάξει κανέναν. Δεν νομίζω ότι η τέχνη σκοπό έχει να διδάξει ποιο είναι το καλό και ποιο είναι το κακό. Πιστεύω ότι το καλό και το κακό είναι αξίες που όλοι οι άνθρωποι έχουμε μια άμεση σχέση μαζί τους. Το αν όλοι δεν είναι καλοί ή κακοί δεν έχει να κάνει με το ότι δεν ξέρουμε ποιο είναι το καλό και το κακό. ¨Όλοι ξέρουμε ποιο είναι το καλό και το κακό. Οπότε δεν έχει νόημα να κάνεις μια ταινία για ένα χαρακτήρα έστω αρνητικό όπως αυτός, γιατί αυτός δεν είναι ένας θετικός χαρακτήρας είναι αρνητικός τουλάχιστον στην αρχή της ταινίας, και να τον κρίνεις. Εγώ διάλεξα να κάνω μια ταινία γι' αυτόν τον χαρακτήρα, το είπα και χτες το βράδυ, γιατί μου άρεσε πολύ η ευκαιρία που μου έδινε αυτός να κάνω μια ταινία όπου το θέμα της είναι η απόλυτη αγάπη. Αυτός ο έρωτας που μας κάνει να πιστεύουμε ότι ο άνθρωπος που αγαπάμε είναι εκπρόσωπος του ουρανού. Και να ξεκινήσω μια τέτοια ταινία από έναν άνθρωπο ο οποίος δεν έχει καμιά σχέση με τον έρωτα και ο οποίος είναι ένα διψασμένο για σεξουαλική επαφή ζώο και τίποτε άλλο. Αυτή η δυνατότητα που μου έδινε ο ήρωας αυτός, να ξεκινήσω από το μηδέν και να φτάσω στο άπειρο ας πούμε, να διανύσω όλη τη γκάμα αυτή, ήταν που με έπεισε να κάνω την ταινία. Τώρα γιατί αυτό το θέμα; Τυχαία έγινε. Κάποιος φίλος μου μίλησε για έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα που είναι έτσι και μου έδωσε το πρώτο ερέθισμα.

Greek Village
Και η κοπέλα που δεν μιλάει; Για να μη χαλάσει το τέλειο όνειρο;

Γιατζουζάκης
Η κοπέλα δεν μιλάει γιατί προσπαθήσαμε να κρατήσουμε μια ισορροπία στην ταινία και να κάνουμε τον θεατή να αναρωτιέται ή τουλάχιστον να υπάρχει η δυνατότητα να αντιμετωπίσει κανείς με δύο διαφορετικούς τρόπους την ταινία. Υπάρχει ένας τρόπος, ο οποίος είναι ο πιο προφανής και πιο εύκολος, και που είναι ρεαλιστικός. Δηλαδή, βλέπουμε μια ιστορία ενός εφαψία, που κάποια στιγμή θεραπεύεται από την μανία αυτή που έχει γιατί ερωτεύεται μια γυναίκα. Αλλά το βάσανό του είναι ότι αυτή η γυναίκα έχει κι αυτή το ίδιο πρόβλημα. Δηλαδή είναι εφαψίας κι αυτή και δεν μπορεί να την συναντάει παρά μόνον στα λεωφορεία. Αυτός είναι ένας τρόπος να βλέπουμε την ταινία ρεαλιστικά. Υπάρχει κι άλλος τρόπος να βλέπουμε όμως την ταινία. Κι ο τρόπος είναι ο εξής. Γύρω στα πρώτα 10 λεπτά μετά την αρχή του φιλμ, εμφανίζεται μια τρελή γριά και του λέει " εσύ πρόσεχε γιατί βλέπεις νεράιδες. Είσαι σαν τα τεσσερομάτικα σκυλιά που βλέπουνε νεράιδες με τα φρύδια τους, από πάνω, και θα την δεις που σε ακολουθεί. Κι αν της πάρεις το μαντήλι θα σε ακολουθεί για πάντα". Και ο ήρωας το κάνει αυτό το πράγμα. Δεν ξέρουμε δηλαδή, αν αυτή είναι μια ταινία για έναν εφαψία ή για έναν νεραϊδοπαρμένο. Για έναν ο οποίος έχει αρχίσει πια μέσα στην μοναξιά και την σκληρότητα της σύγχρονης πόλης να έχει αυτές τις παραισθήσεις ας πούμε. Θα μπορούσε να είναι και ένα όνειρο.

Greek Village
Από μόνος του έχει διαλέξει την μοναξιά όμως. Έχει την ευκαιρία, την οικογένεια του τον πατέρα του.

Γιατζουζάκης
Δεν νομίζω ότι το έχει διαλέξει από μόνος του. Βεβαίως έχει την οικογένεια του. Και βέβαια τον αγαπάν οι άνθρωποι που είναι γύρω του. Και ο πατέρας του τον αγαπάει και η γυναίκα του τον αγαπάει. Μόνο που ο καθένας εκφράζει την αγάπη του με μία δική του γλώσσα. Σαν να λέει ο καθένας σε αγαπώ σε άλλη γλώσσα από αυτή που ξέρει να μιλάει ο κεντρικός ήρωας. Οπότε αυτός δεν καταλαβαίνει. Άλλος του λέει I love you άλλος του λέει Je t'aime. Αυτός ξέρει σ' αγαπώ. Αν δεν του το πούνε δεν το καταλαβαίνει. Και κάπως έτσι είναι λιγάκι απομονωμένοι και οι τρεις αυτοί ήρωες. Και ο κεντρικός χαρακτήρας και ο πατέρας του και η γυναίκα του. Αντίθετα, όταν βρίσκεται μια κοινή γλώσσα, όσο κι αν είναι ποταπή ή χυδαία αυτή, η ταινία μας λέει ότι όταν βρίσκεται μια κοινή γλώσσα αρχίζει και αναπτύσσεται μια αγάπη.

Greek Village
Πως βλέπετε τον ελληνικό κινηματογράφο εσείς σαν σκηνοθέτης. Τα βρίσκετε εύκολα; Υπάρχει υποστήριξη για αυτά που κάνετε;

Γιατζουζάκης
Ο κινηματογράφος δεν είναι εύκολος για καμία χώρα. Κάθε χώρα έχει τις δυσκολίες της. Εμείς στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε κάποιες δυσκολίες πολύ σοβαρές. Στην Αμερική αντιμετωπίζουν άλλες δυσκολίες, επίσης σοβαρές που εμείς δεν τις αντιμετωπίζουμε. Το δικό μας πρόβλημα είναι οι χαμηλοί προϋπολογισμοί, εδώ το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορείς να κάνεις μια ταινία με χαμηλό προϋπολογισμό. Πρέπει να κάνεις οπωσδήποτε με μεγάλο. Από την άλλη μεριά με μεγάλο προϋπολογισμό είναι πολύ λίγοι αυτοί που έχουν την πρόσβαση να κάνουν ταινίες. Έτσι δεν ξέρεις πιο είναι καλύτερο και πιο είναι χειρότερο. Κάθε χώρα έχει τα πλεονεκτήματά της και τα μειονεκτήματά της. Δεν είναι το ζήτημα οικονομικό, είναι καλλιτεχνικό. Είναι ανθρώπινο. Νομίζω ότι βρισκόμαστε από καλλιτεχνικής πλευράς σε μια στιγμή ανάκαμψης. Υπάρχει δηλαδή μια προσπάθεια να δημιουργηθεί καλλιτεχνικό έργο το οποίο δεν θα είναι απομονωμένο στον εαυτό του, δεν θα απευθύνεται μόνο στους κινηματογραφιστές, και στους λίγους κινηματογραφόφιλους που πηγαίνουν στον Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, αλλά θα απευθύνεται σε ένα μεγαλύτερο κοινό. Και αυτό το κοινό μας έχει δείξει πολύ ευχάριστα σημάδια. Ότι υπάρχει και ενδιαφέρεται να δει ελληνικές ταινίες. Την χρονιά που μας πέρασε είχαμε τρεις τέσσερις ταινίες που πήγανε αρκετά καλά οικονομικά και είναι και ελληνικές ταινίες. Ήταν ο οργασμός της αγελάδας, ο εργένης, ο Καβάφης, και η δικιά μου. Ήταν τέσσερις ταινίες που πήγανε πολύ καλά. Οι διανομείς τους είναι ευχαριστημένοι. Οι παραγωγοί είναι επίσης ευχαριστημένοι. Απ' ότι ξέρω ο δικός μου παραγωγός ενδιαφέρεται να χρηματοδοτήσει την επόμενη ταινία. Είμαι αρκετά αισιόδοξος γενικά. Καλά πάμε.

Greek Village
Και για την επόμενη ταινία; Για το μέλλον γενικά;

Γιατζουζάκης
Η επόμενη ταινία είναι πιθανόν να είναι πιο ακριβή απ' ότι είναι συνήθως οι ελληνικές ταινίες. Είναι μια παράξενη ταινία που βασίζεται σε λαϊκές παραδόσεις πάνω στον βρυκόλακα. Είναι μια ιστορία για έναν βρυκόλακα στην Καστοριά. Και υπάρχουν πάρα πολλές παραδόσεις για τον βρυκόλακα που είναι τελείως διαφορετικές. Για τον ελληνικό λαό, βρυκόλακας είναι ένας άνθρωπος του οποίου η ψυχή δεν μπορεί να ησυχάσει επειδή έχει σκοτωθεί άδικα. Και αυτός είναι ο κεντρικός χαρακτήρας.

Back to the